‘n nuwejaarswens vir jou


‘n nuwejaarswens in 2014 vir jou

 

Ek wens my woorde was so kosbaar soos tyd, dat jy as leser jouself daarin sal sien en jouself daarin verweef. Is ek die skrywer of is jy? Komaan dié is jou woorde ook, sien dit raak.

 

Die lewe wat jy leef, waar begin en eindig jou leef, in die pad van jou eie lewe? Die stilte wat jy in jouself kry, as jy soms jouself van buite jouself sit en kyk en wonder wat in jou kop aangaan.?

 

Is dit ek wat leef in my lewe of is ek net ‘n eie marionnet van wat ek dink, my lewe vir my uitspel. Lê dit wat goed en kwaad is my teen die hart met deernis vir myself bedoel of raak die kwaad ‘n juk wat ek my lewe deur dra, my terughou soos ‘n rek wat vorentoe beur, dan weer vergeefs terugskiet. Weer probeer om te ontsnap uit my eie gevangenis van wat ek dink is eie kwaad?.

 

Sien ek die groen in die lusernland wat voor my oë uitstrek, of is dit myse oë wat kyk. Sien ek die wit seevoels wat voor my krys of is dit my oë. Is die strand wat voor my uitstrek bedoel vir my voetspore om tree te gee wat wel my eie is.

 

Hoeveel keer voel jy asof tyd stilstaan, of sekondes werklik die tyd van ‘n sekond is. Ek koester  die oomblikke, bewaar dit soos kleinnode. Ek kyk hulle altyd van buite. Hou myself vas en sê: dié is een van daai eenmaal oomblikke. Weet jy, besef jy – ja dit is?.

 

Ek sit op ‘n vlug van Amsterdam na Kaapstad en kyk ‘n film oor ‘n treinreis na Lisabon, ‘n stad wat ekself nog nie verken het nie. Die rolprent se dialoog is sterk, suiwer, soos kou water in jou mond op die hitte van die somerdag. Ek drink die woorde van die teks in, is dit moontlik dat dié film my eie lewe dialoog?. So voel ek nou.

 

Daar is min goed wat so treffende is as wanneer jy ‘n boek lees, of ‘n film kyk en jy jou eie woorde daarin lees. Miskien leef ons mekaar se woorde vir mekaar, oormekaar, deurmekaar tot die woorde net herhalings word van gebeure wat onse lewens laat tiek.

 

Ek is ‘n filosoof, van klein-se-tyd af kon ek my verkyk na stilte. Hoe die miere stap rye op rye, altyd al groetend vir mekaar. Leef ek vir woorde wat kom nesmaak in my siel, woorde wat soos bonte wasgoed, sing aan die droogdraad. Woorde wat sinne maak, kort sinne. Miskien is dit was ons meer moet doen. Kort sinne skryf. Kosbaar vir mekaar. Bedoel.

 

Die tyd van nou is ewig. Gister is verby. More is more. Vandag is my dag.         

 

Sê ek algaar vir myself. En dan voor ek my kom kry vat die tyd my op ‘n waterglybaan waarin ek vorentoe jaag, sonder om die stiltes om my te sien of vas te vang. Stop sê ek vir myself. Staan stil, haal asem, daarshy diep uit jou maag, proe die lug, geniet die lug, voel hoe jou longe deel word van die lug – dit is wat jou laat lewe. Die lug.

 

Maar ook die lig, die lig wat binne in jouself is en jou so ‘n spesiale mens maak. Eie, uniek, ‘n mense mens. As jy om jou kyk sal jy die lig raaksien. Die lig is oomblikke waarin die woorde van vroeër gepraat, jou tot stilte dwing.

 

Sien jy dié jongman wat die tante oor die straat help?. Sien jy dié vrou wat ‘n rooiappel uit haar motor vir die koerantverkoper gee?. Sien jy dié pappa wat sy babaseun se ore sag frommelsoen. Sien jy dié mamma wat saam met haar kinders kleinkoekies bak?. Sien jy dié ouma wat buite op die bank in die park sit en die duiwe voer, terwyl die son se strale haar grysehare kam?. Sien jy dié ouman wat sit met die koue koppie koffie voorhom, uitgestrek soos die leegheid van ‘n ou koerant en die jongkind, wat die bossie plukblomme in sy hande druk. Al dié oomblikke is lig.

 

Lig is oral om jou, jy moet net jouse oë eie maak van jou siel, sodat jy die lig kan raaksien.

 

Ek wens vir jou ‘n nuwe jaar vol lig – oral, en dat jyself lig sal word en ander om jou se ligte aansteek. Ek wens vir jou ‘n jaar waarin jy jou woorde sal raaklees wat jou styf vashou. Ek wens jou die mooiste jaar van leef – steek jou arms uit na die lig, na bo. Kyk om jou word die hele wereld lig.

 

vir Anneke want TUIS is lig.

 

soutenpeper1@telkomsa.net    

 

 

 


komkommer-en druiweslaai


komkommer- en druiweslaai

 

komkommers

somerdruiwe

groen uielowwe

sous

½ t fyn witpeper

1 t fyn sout

¼ t mosterd

1 t strooisuiker

3 e druifasyn

2 e olyfolie

¼ suuroom

Skil plaasvars komkommers en sny in dun ringe, plaas in die yskas toegepak met ysblokkies. Pak die komkommer, uieringe en druiwe in lae in ‘n mooi deurskynende slaaibak. Skud die slaaisous bestandele goed en gooi bo-oor die slaai. As jy bronkors het kan jy rondom die slaai, bronkors takkies indruk.


warm koolslaai


Warm koolslaai met appels

 

4 k kool fyn gerasper

4 e druifasyn

3 e appelsap

1 t sout

1 e fyn suiker

2 e botter

2 granny smith appels gerasper

fyn neut

Verhit al die bestandele behalwe die appel, totdat dit begin kook. Draai die hitte af en roer die appel in. Rasper bietjie fyn neut oor.


tamatie-en vinkelslaai


Tamatie en vinkelslaai

tamaties in dun skyfies gesny en goed koud gemaak

fyn vinkelblaartjies

sous

1 t sout

1 t fyn suiker

½ t mosterdpoeier

3 e bruin druiweasyn

¾ k slaaiolie

skud al die bestandele goed saam

Skep die tamaties op ‘n slaaibord. Sprinkel met vinkelblaartjies en suiker. Spinkel met sous – bedien


kerriegroenteslaai


Kerriegroenteslaai

2 k ertjies

2 k gekerfte groenbone

2 k wortles in blokkies gensny

3 k blomkoolblommetjies

1 k fyn gekapte ui

1 rooitjille, ontsaad en fyn gekap

sous

2 t kerriepoeier

2 e druifasyn

1 ½ k mayonaisse

Stoom al die groente die dag vantevore en laat goed koud word

Meng die kerriepoeier met die asyn en roer dan met mayonaisse. Geur die sous met sout en witpeper. Meng die sous met die groente. Plaas in die yskas


oom Thys se roosterrib


Oom Thys se roosterrib

Jy nodig ‘n skaaprib wat die slagter ordentlik moet knak en die hele vetkant kepe moet insny [as hy vir jou ‘n droë rib kan gee, dws een wat goed gehang het sal die, dié beste wees]. Vrywe die rib sout in en laat lê hom oop, oornag in die yskas. Die volgende more klad jy hom ordentlik droog en vryf hom dan goed in met die speserye [stamp koljandersaad en naeltjies fyn in jou vysel saam met ‘n hele paar witpeperkorrels].

Vat die rib vuur toe en braai hom lank en stadig tot die rib bros en gaar is, jy kan die rib nou en dan met sout gooi en so ‘n paar druppels worcestersous.


nuwejaar se plaasmakietie


uittreksel uit agter+blad – beskikbaar mei 2014 – landswyd

hoofstuk 14

Januarie 2013

nuwejaar se plaas makietie

My Ouma aan my ma Elise se kant, Miemie Hanekom was ‘n baie besonderse mens.

Sy was soos die ou mense sê – sout van die aarde. Sy kon vasvat, haar krimisrose was menshoog, sy kon die Onse Vader uithekel, sy kon inlê soos min en sy kon kook dat ‘n koolstoof bangraak vir nog ‘n kastrol. Ouma was nes ek lief vir eet, en sy het soos ek, agter die geil van die offerdier aangeëet.

Nou een maal per jaar, dan het haar oudste dogter Pikkie Hattingh ‘n groot party gegooi op Pinewoods, langs Neethlinghshof. Dit was altyd op nuwejaarsdag. Dan kom Ouma se nasate van wyd en syd en dan word daar groot makietie gehou op Pinewoods.

Ons kinders is vroëmore gebad, gekam en aangetrek in ons mooiste nuwejaarsklere. My ma vat heerlike slaai, genoeg vleis en Pa Kowie ‘n bottel KWV steen. Dan ry ons die pad Stellenbosch toe. Daar gekom sit Ouma Miemie onder die boom, op haar altyd stoel, en ons moet haar soengroet. Elke keer was dit ‘n groot ding, want Ouma had ‘n bietjie van ‘n snor, en dit was net een te veel haar seunskind kleinkinders. Dan knyp ons, onse oë toe, en doen die gedwonge soen, net om vinnig ons monde weer af te vee met die agterkant van ons hande.

Daar was altyd son op die dag wat uit die donkerblouste hemel skyn, Pikkie se lawns pragtig gesny, die bome in hul vol drag van groen blare, die pienk, blou en wit krimisrose in blom om die stoep. Oral sien jy die tuinman Hannes en Pikkie se hande, in vrug van die spog blomakkers. Gekleurde sambrele, reisdekens en kampstoele blom oral. Die vrolike klank van gesels, die reuk van die braaivleisvure en die kinders wat jil van plesier.

Die groot plaasdam was omsirkel met wit madeliefies en rooi kannas. Ons kinders het geduik en geswem so tussen die paddas. Dan kom speel die grootmense saam en word daar verwoed water gespat en jaag mekaar in die dam gespeel.

Daar is altyd musiek gespeel op Pikkie se gram, Springbokradio langspeelplate met bikini girls op die covers.  Die reuk van coppertone, braaivleis en die vroue se parfuum – oral.

Onder die boom sit Ouma en bekyk alles – so in haar eie stilte. Vandag wonder ek wat sy sou gedink het van die mallemeule, buitelug, maligheid van elke nuwejaar. Maar tog ook met trots vir haar nageslag, een jaar was ons 126 stuks op die plaas.

Die lekkerste lekker was Oupa Thys se gebraaide skaaprib. Pikkie het dit ingevryf met sout, witpeper en koljander. Dan sny sy groot diamante daarin en dan braai Oupa Thys dit hoog bo die kole tot ‘n fees van tammeletjie. Saam met die rib word almal se bringvleis gebraai, ‘n hele slaghuis vol vleis wat op die baie dromroosters gaar gemaak word.

Onder die bome staan die opslaantafels, met gekleurde tafeldoeke oorgegooi. Bosse tuinblomme in blompotte en dan dié slaaie. Aartappel, beet, koperpennie, gestolde, kerrieboontjies, drieboon, slaphakskene, wortel -en pynappel, komkommerslaai en dan die rye van die uitpakslaaie. Heerlike gekookte aartappels, en roosterbrood met magies van tuinuie, tamaties en geelkaas.

Ons eet tot ons omval, al die tantes komplimenteer mekaar oor wie die lekkerste slaai gemaak het.

Dan die poedingtafel: roomys met tjoklitsous, stroopsoet aarbeie van Polkadraai, gebakte malvapoeding en tipsytert. Tant Grietha se wen melktert. Koeksisters, krimpvarkies, konfyttertjies en heerlike basaarpoeding met vla.

Stroopsoet, rooi waatlemoene word gesny en dan eet ons tot ons monde rooi is van die waatlemoensous. Ons speel jaagmekaar met die waatlemoenskille, al in die ronde tot die ouer kinders jou vastrap en jou tot agter jou ore was met die skille.

Koffie word aangedra op die groot skinkborde en daarna gaan rus al wat ‘n grootmense is op die matrasse wat op die stoepe uitgepak lê. Onse kinders moet ook stil wees en mag vir twee ure nie swem nie, want sê onse Ma, ons sal krampe kry en sink.

Toe ons groter word het Anton, Gielie en Jood die plaasbakkies gevat en al die newe en niggies agterop gelaai – dan ry ons Melkbaai toe. Daar was altyd groot branders en warm seewater. Ons swem, ry branders, speel volleyball en eet cones met draairoomys. Laat as die son begin halflyf staan, ry ons terug plaas toe.

In die aand word daar toebroodjies gemaak en die laaste gesels word in die sitkamer met mekaar gedeel.

Vandag is Ouma Miemie, Oupa Thys, Pikkie en meeste van die ander tantes reeds engele. Ek wonder of hulle steeds nuwejaar bymekaar kom, op een van die wolke en dan weer gesels oor die ou-se-dae en die nuwejaarsmakieties.

Ek wonder ook hoekom Makieties in vandag se dae uitgesterf het en of Facebook nou ons elke dag se Makietie geword het ?.

Hallo Niël 

Smaak mos skoon vir my of ek jou ken veral na Ouma Miemie se plaasmakietie storie.

 

Dis die lekkerste lekker en ek proe omtrent die kos…ek het in Namakwaland groot geword – bly vandag in Gordonsbaai maar onthou elke vakansie van my lewe op Strandfontein. Die Nuwejaars etes by die Hotel en roomys met tjoklit sous … . Krismismore’s moes ons ook ons krismisklere aantrek vir kerk, maar eers die mense loop Geseende-kersfees – Geseende-kersfees en die anties soen met die stekel snorre – tot vandag toe haat ek ‘n gesoenery – maar my hart trek terug na daai sorgelose dae.

 

Ek geniet jou agterblaaie vreeslik – wel gedaan!

Marguerite Webster

 

 

 

Hi Niël,

Dankie vir “nuwejaar se plaasmakietie” dit het soveel verlange en herrinneringe gebring en ja, die lekker, lekker plaaslewe. Hoe bevoorreg was ons net nie om dit te kon beleef nie, die vryheid, lag en speel.

Geniet jou jaar

 

Groete

Liz Fick

Hallo Niel, 

Ek lees altyd agterblad en geniet dit verskriklik!. In Desember het jy boonop geskryf oor die plasie Pinewoods wat nou Lovane heet. My man Daniel de Waal, se familie is ou Stellenbossers – hy het grootgeword in die Kaaps Hollandse huis op Uiterwyk, op in Stellenboschkloof en hy het heelwat van die mense oor wie jy skryf, geken: Jood, Gielie, ens. Dit was regtig interessant en so lekker om te lees oor die Nuwejaarsfees!  (Pinewoods behoort vandag aan Philip Gouws en sy vrou wat daar bietjie wyn maak en ‘n gastehuis bedryf.)

 

Vandag woon ons nog steeds op dieselfde plaas, en ons maak ons eie wyn. Ek self kom van die Noord-Kaap (Pella) en een van ons handelsmerke is Pella.

 

As jy eendag weer in hierdie rigting kom, is jy baie welkom om te kom inloer. Intussen lees ons maar agterblad!

 

Groete

Ingrid de Waal


Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 778 other followers