Category Archives: vleisgeregte

ella kotze, maria en anita stemmet se skaapskenkel- en osstertpot


my skoonsus anita stuur die volgende resep – vir my is die skenkels saam met die beesstert uniek – die kospuriste kan die bisto uithaal en verdik met water en meel

en die is ‘n gedaan-eet-resep – jy eet tot jy omval. anita bedien die met soetpampoenkoekies en witrys

Anita skryf
“jislaaik dis ‘n oulike blog (sorry vir die “jislaaik” – voel net na die regte woord. en ek sal vreeslik vereerd voel as my resep sout en peper haal – veral as jy vertel hoe jy en dawid dit bestel en dan blinkbak eet sodat ons nie eintlik ander mense ook kan nooi nie. anyway, die eer vir die resep is my ma ella s’n, die “shlep” werk kry ek die vorige dag deur maria gedoen en dan kan ek net lekker afrond en spog.”

ek vat gewoonlik eweveel skaapskenkel en beesstert (klink nou soos elise se ma) – stoompot dit met so ‘n koppie water tot lekker sag – met 10 heel naeltjies en 10 heel peperkorrels en sout (die 10 is my ma se storie, ek doen sommer meer, nooit minder nie) – gewoonlik so 45 minute. koel af en skep die wit gestolde vet af…ander is dit darem net te erg. volgende dag gaan dit so 3 uur lank in 180 oond, verkieslik in ysterpot of soortgelyk met die laaste halfuur oop. wortels en aartappels sommer bo-op die vleis. so halfkoppie soetwyn of rooiwyn tussendeur as ek onthou en so bietjie bisto as ek nie met die kleur of die dikte van die sous tevrede is nie….”


tant grietha hanekom se alles in-een-pot-storie, vertel deur elize


Elizabeth Hanekom-HeynsOctober 2, 2010 at 9:22am
Subject: My ma

Neil, die ding wat my ma seker uniek gemaak het is dat sy hierdie twee reuse potte gehad het (wat ek al die pad saam Nieu Seeland toe gesleep het). In hierdie potte het sy al haar vleissnitte saam gekook. Menige besoeker was hieroor stom verbaas. Lig die deksel op en jy vind ‘n skaapboud, ‘n vet varkboud, ‘n regverdige porsie beesboud en ‘n heel hoender (die word ietwat later bygevoeg). Kook, effens braai, kook, effens braai… lank en stadig.

So kook ek nou vandag my vleis en vries dit dan in klein bakkies vir die gerief.
Net soos my ma voor my, kan die mense nie glo dat ek die klomp stukke vleis in een pot gaarmaak en dat elke stuk sy eie smaak het nie.
Oor naweke in ons ouerhuis is daar groot gekook want daar het altyd onverwagte gaste kom aansit. Geen kuiergas mag by ons huis weggegaan het as hy of sy nie ‘n kossie saam genuttig het nie – daarvoor het my pa gesorg. Die standaard “Bok, gee vir die mense kos”, het hy nie een keer oorgeslaan nie.

Ook die geelhouttafel wat my pa eiehandig gemaak en die pote van uitgedraai het, het ek oor die water laat kom (laat my dink aan die fliek The Piano en die vrou en haar klavier wat hier op hierdie eiland kom afklim het). Toe ek eers hier aanland het ek gedink: “Ai, waar sal ek nou ‘n mens kry om voor te kook in Ma se potte en te laat aansit by Pa se tafel”. Nou ja, ek verklaar dat die mense self die pad na die potte en die tafel vind… so Grietha en Albert se gasvryheid leef voort.

ellize as ek reg onthou, was sy ‘n grootkookvrou, haar hande en kebuis was altyd ‘n miernes van skottels, bakke, brode, gebak en kosmaak – ek wens ek het meer tyd by haar spandeer – dankie vir die mooi storie [ stuur asseblief haar beroemde melktertresep aan]
en
ek gaan die alles in eenpot probeer, ek sou voorstel dat jy ‘n handvol peperkorrels ingooi in die water wat al die vleise moet bedek, sowel as ‘n paar lourierblare, genoeg sout en ‘n hele paar naeltjies [ jy kan ook 'n paar uie en geelwortels bysit ]. die vleiswater kan jy gebruik as ‘n basis vir ‘n heerlike aartappel – of blomkoolsop


ma elise se beesvleissmeer


kyk my ma is amper 78 jaar oud, of sal ek se jonk, want sy word ook nie ouer nie

jare gelede toe sy nog ‘n vleismeultjie gehad het , het sy gereeld wanneer ons soebat, vir ons die beessmeer van haar gemaak, die vleis is dan gekook op die stoof, die reuk het ons kinners rasend gehad. dan vra ons : hoe lank nog ma ? einde ten laaste as die vleis sag is, is die meultjie aan die kombuistafel vasgebout en dan het die maallery begint; terwyl ons grootoog met loopmondjies gestaan en wag het vir die proeslag

ek het oral gekyk in boeke , ook in die beminde sja de villiers se kook en geniet, maar nerens kry ek die resep nie

dus is ons vandag ge-eerd om dit van haar te kry

sy se :

vat 1 kg sagte beesvleis [ in stukke gesny ] – ek vra beeshaas, sy se sagte vleis – ek sou se beeslende sal perfek werk omdat hy ‘n stukkie vet byhet, of as hy skrik daarvoor sny die vet af
250g varkspek – die swoerd afgesny , in stukke gesny [ as jy die lendestuk met vet gebruik, kan jy die varkspek uitlos]
250g gerookte spek – swoerd afgesny
heel peperkorrels
1 beesekstrakblokkie
voeg water by kook die vleis stadig met ‘n deksel op die pot tot die vlees sag is

haal die peperkorrels uit en maal die vleis twee keer deur ‘n vleismeul [ twee keer is volgens haar baie belangrik , en dit is haar resep ]
voeg van die vleiswater by om dit die tekstuur van ‘n patee te gee

smeer dik op witbrood wat jy botter, – ek vra toe wat van swart maalpeper bo-oor – sy se in haar dae was daar nie so iets nie,
maar dit sal heerlik wees bo-oor die smeer

bedien die saam met tee , in jou fyn koppies , of as die dominee kom kuier saam met ‘n koue wit muskadel en vertel vir almal dit is elise stemmet , nee hanekom , se beessmeer resep wat hulle so geniet

die hou baie goed in die yskas – maar nie vir lank nie , want jou kinders sal dit sommer lepels-vol-eet agter die lekker aan

naskrif van my ma : Onthou net daar moet heelwat vleisaftreksel wees en behalwe die 250gr spek, moet ook 250 “bacon” bygevoeg word. Wat Neil se is waar. Dit is werklik heerlik. As ons deftig wou wees het ons horinkies gevul met hierdie smeer.


ma elise se skaapskenkels op witrys


daar is baie goed wat mens aan jou ma laat dink, ek onthou haar blouvoorskoot waai op die draad, voor die waenhuis, onder die populierbome in die agterplaas van die klein huisie waar ek gebore is aan die voete van die langeberge, skuins onder die vensterbank, op dassieshoek in robertson

ek onthou baie goed, maar as dit by kos kom is daar twee geregte wat net sy kan maak soos sy dit maak – die eerste is skaapskenkels – en die volgende beessmeer volg net hierna

sy vertel as volg

braai uie in ‘n swaarboomkastrol, as die uie sag is voeg jy die skenkels in [ die slagter moet hulle vir jou in 2cm stukke sny
braai saam met die uie dws maak bietjie bruin
voeg dan worcestersous en naeltjies by, plus sout en witpeper en genoeg water, en dan stowe jy tot die vleis begin sagraak.
dan so 30 minute voor opdien gooi jy aartappels wat jy in blokkies gesny het by , en prut alles dan saam tot jou aartappels sag is en jou vleisies van die bene lostrek

bedien die op witrys met tamatieslaai, ek sit sommer ‘n vadoek hier by my ken in dan eet ek en suig murgbeentjies dat wyd en syd kan vergaan – voorwaar ‘n treffer – as ek hom net eendag soos my ma kan maak


boerekerrie en jafels


van ek kind is onthou ek boerekerrie bo-op rys in ‘n wegneemhouerbakkie, met bo-op ‘n groot skep mrs balls blatjang

vandag is dit weer boerekerrie se beurt in onse huis

braai uie [ fyngesny ] in botter saam met kerriepoeier – maak hom so sterk soos jy wil
braai tot die uie mooi blink en deursigtig is – jou stoof moet nie te warm wees nie
voeg by maalvleis wat jy eers met water aanmaak – dws gooi water oor die maalvleis – dan is dit
lekker los in die pot – gooi die maalvleiswater ook in die pot
voeg nou genoeg klein blokkies afgeskilde aartappels by , sit die deksel op
laat hom stadig kook tot die aartappels sag is – geur met sout en witpeper en genoeg witsuiker -
die kerrie moet ‘n soetstreep deur hom he
bedien op witrys , skep mrs balls bo-op en as jy wil ‘n paar snye piesangs

dink terug aan al die basaars en landbouskoue wat jy bygewoon het – ai ! dit was en is steeds die goeie ou dae

n.s. ons het altyd witbrood, dik gesmeer met botter saam met die kerrie geeet en as ons grend wil wees het my ma
tamaties saam met uie in blokkies gekap en bo-oor ‘n mengsel van asyn, olie en suiker gegooi

leon skryf hoe kan jy vergeet van jafels ?

dus botter 2 snye witbrood aan albei kante – sit in jafelpan, skep kerrie in magie , maak toe en bak op warm stoofplaat
heerlik vir inrykos [ wie onthou nog die inry bioskoop ] of padkos


tarentaal in witwyn


my ma vra nou die dag : hoe sal ons ooit kan weet hoe ouma nellie haar tarentaal so lekker gekry het ?

my storie van tartentaal is as volg: jare terug hier in die middeltagtigs bel lannice snyman en se sy kom ‘n kosstorie doen oor my in upington. opslag besluit ek tarentaal moet op die spyskaart wees. ek stuur riemtelegramme wyd en syd en laat weet en soek tartentaal

hier een-dag-voor-die-koms van die wyse lannice land ‘n tarentaal op le must se stoep, vars dood. emily ontveer en ek besluit ons sal hom stowe. oond toe met hom en ek dink 5 uur later was ta nog net so styf as met sy aankoms by le must . raad – vat hom pot toe, emily kook – ek voel – voel , maar wat wou tarentaal bly styf – einde ten laaste het ek moed opgegee en volstruis voorgesit met ‘n sultana en mosterdsous

terug by die resep. die oumense het gese – jy hang ‘n tarentaal aan sy stertvere op , wanneer die stertvere uitruk en tartentaal grond toe val – kan jy hom pot toe vat – nie ‘n dag vroeer nie

marineer ‘n tarentaal in 3 koppies droe wit wyn vir 3 dae lank – seker in ‘n koel plek. jy moet die tartentaal elke 12 uur omdraai. smelt 1/4 pond botter in ‘n oondskottel. dreineer tarentaal se kind en braai hom in die botter tot hy mooi goudbruin is. strooi sout en witpeper oor.

verwyder die vel van ‘n 1/4 pond spek , sny die spek in blokkies en voeg by die tarentaal. gooi ook 1/4 pint kalfsaftreksel sowel as die wyn waarin die voel vir 3 dae gele het by en stowe stadig vir net meer as 2 ure

ek weet my ouma het die vleis fyn gekook, ek onthou naeltjies en skilferkors en die allerlekkerste smaak van fyn tarentaalvleis
ek sou se dat jy ouma nellie se resep kan aanpas en dus die voel fyn kan kook.

smeer dan jou mooiste bak met botter – skep die fyn tarentaal [ sonder bene] daarin, sit skilferkors bo-oor , sny blomme en blare uit en pak bo-op die deeg en bak die tarentaal tot die kors goudbruin is. bedien met groenertjies en spierwitrys met ‘n bietjie neutmuskaat by : op jou mooiste damask tafeldoek met silwerkandelare en ‘n goeie cabernet franc – ek sou se knorhoek s’n – hulle het hoeka baie tarentale op die werf.

… en verlang jou ouma


die storie van ‘n dover


soos menige suid afrikaners hou ons die kragmeter dop om eskom-koste te bespaar. die antwoord is ‘n dover houtstoof. ons stoof kom van dassiesfontein, annerkant caledon in die overberg en met sewe stompies kan jy genoeg kole maak om aandete te kook

dawid het vroegaand al begin vuurmaak en vanaand eet ons boerewors in tamatiesmoor gekook, in die swartpotte wat die koöperasies drie in een verkoop . die is werklik besonderse potte, was hom met seep, olie hom en laat staan op die stoof

braai uie in botter saam met sout en witpeper en ‘n skeut worcestersous, voeg gekapte tamatie by en ‘n knippie suiker

jare terug het tannie bix visser van upington my geleer dat wanneer jy sout kook gooi jy altyd ‘n bietjie suiker by; en wanneer jy soet kook, altyd ‘n bietjie sout – die geloof het sy by haar ma geleer, sedertdien doen ek dit altyd en gooi ook altyd ‘n knippie peper in alle nageregte wat ek maak – op die hemel se manier, werk dit om die smaak uit te bring .

as jou groente in die pot begin smoor sit jy bo-op die lekkerste stuk boerewors wat jy kan kry. kook nou die groente en vleis stadig tot die wors net gaar en sappig is

saam met die eet jy aartappels wat jy uit die grond getrek het, bedien met plaasbotter en gekapte pietersielie

alle eer aan die doverstoof


Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 877 other followers